Stannah logo
Bel vrijblijvend een adviseur
0858886701

Evenwichtsverlies, wat u moet weten over uw evenwicht en uw gezondheid.

Wat weet u over de gesteldheid van uw evenwicht? Of eigenlijk, wat weet u over het evenwichtsverlies van uw lichaam?

perfect op elkaar gestapelde stenen

De meeste mensen weten niet dat er sprake is van evenwichtsverlies, tenzij een vriend of een familielid een lelijke val maakt, en plotseling wordt men “verlicht” ….je bent je er dus alleen bewust van wanneer er een voorval is” – Moore 2014, industrieel ontwerper, gerontoloog.

Geloof het of niet, ons evenwicht neemt af nadat wij de 35 zijn gepasseerd! Kwalitatief onderzoek heeft aangetoond dat de meeste mensen de gezondheid van hun evenwicht niet als een “bruikbaar” onderdeel van hun algemene gezondheid zien (Grover. S, Johnson. S, Atkin. R and McGinley. C). Een sterke “kern” zal echter op latere leeftijd, of op welke leeftijd dan ook, enorm helpen, omdat het ons helpt om niet om te vallen wanneer we staan of bewegen.

Duizeligheid of een evenwichtsstoornis bij ouderen komt heel vaak voor.

In Engeland alleen valt ongeveer een derde van de 65-plussers elk jaar (Ministerie van Volksgezondheid). Ook in Nederland zijn de cijfers helaas niet zo vrolijk. Volgens het ouderenfonds  is het aantal dodelijke slachtoffers onder dezelfde leeftijdsgroep als gevolg van een val blijven stijgen. In 2014 overleden 2847 ouderen als gevolg van een val (CBS). Dat zijn natuurlijk zeer droevige cijfers, en deze zouden voorkomen moeten worden.

“Een van de redenen voor een val is een geleidelijke afname van het evenwicht en de opgang (…)(Rubenstein, 2006)

Valongevallen zijn zeer gevaarlijk voor de 65-plusser

Bron: Letsel Informatie Syseem 2015. VeiligheidNL. Doorsoorzakenstatistiek 2015. CBS

Inhoudsopgave:

Hoe werkt ons evenwicht?
Hoe het verlies van evenwicht uw leven kan beïnvloeden, vooral op oudere leeftijd:
Hoe kunnen wij ons evenwicht verbeteren? Het is mogelijk!
Hoe stabiele enkels en goede beweeglijkheid van de nek uw balans kunnen verbeteren
Tips om van uw evenwichtsproblemen af te komen:
Checklist om uw evenwicht te verbeteren
Voorkomen is nog altijd beter dan genezen!

Hoe werkt ons evenwicht?

Wij weten dat het voor mensen belangrijk is om een stabiel lichaamsevenwicht te hebben, maar wat is de wetenschap hierachter?

Ons gevoel voor evenwicht komt van vele verschillende systemen die samenwerken om de stabiliteit van uw lichaam en uw ogen te creëren”, zo legt Shannon Hoffman, PT, DPT ons uit. Zij geeft de volgende belangrijke factoren aan:

  • Correcte zintuiglijke informatie, van onze ogen, spieren, pezen en gewrichten. Het belangrijkste zijn de evenwichtsorganen in het binnenoor, ons vestibulair systeem.
  • Onze hersenen moeten dan al deze zintuiglijke informatie goed begrijpen en samenbrengen.
  • En ten slotte, de uitvoering. Wanneer onze hersenen alle informatie gesorteerd hebben, zullen deze een bericht versturen naar onze ogen en andere lichaamsdelen, zodat we in balans blijven en duidelijk zicht hebben tijdens het bewegen.

Ons vestibulair systeem is het sensorische systeem in ons binnenoor dat onze hersenen vertelt over de bewegingen en positie van ons hoofd, daarom is het zo belangrijk om je hoofd recht in een auto te houden als je bijvoorbeeld last hebt van wagenziekte en je niet misselijk wilt worden. Dus ja, onze oren spelen écht een belangrijke rol in ons evenwicht.

Perfect gebalanceerde oren

Hoe het verlies van evenwicht uw leven kan beïnvloeden, vooral op oudere leeftijd:

Zoals hierboven vermeld, weten we dat wij ons evenwicht beginnen te verliezen na ons 35ste levensjaar. Het verlies aan evenwicht wordt echter pas echt een belangrijk onderdeel van onze gezondheid nadat wij de 60 zijn gepasseerd.

Letsel-en-kosten-valongevallen-bij-ouderen

Wanneer wij naar bovenstaande statistieken kijken, begrijpen we waarom het zo belangrijk is om een goed evenwicht te hebben! Bovendien zet vallen op oudere leeftijd een reeks negatieve resultaten in gang. Het kan namelijk ook leiden tot:

  • Verhoogde angst
  • Depressie
  • Verminderde activiteit
  • Verminderde mobiliteit
  • Verminderd sociaal contact
  • Meer gebruik van medicijnen
  • Grotere afhankelijkheid van medische en sociale zorg

Zeker rondom of op de trap moet men speciale aandacht geven aan het voorkomen van vallen. We voelen ons minder zelfverzekerd en aarzelen om stappen te zetten. Zo krijgen wij de neiging tot misstappen en dus tot valpartijen.

Gelukkig kunnen we wél iets doen om ons lichaam te helpen en een beter gevoel van evenwicht te creëren! Hoe eerder we beginnen, hoe beter!

Hoe kunnen wij ons evenwicht verbeteren? Het is mogelijk!

Mensen denken vaak; “och, ik ben gewoon een beetje onhandig, en stoot overal tegenaan”. Maar dit is vaak een indicatie dat we ons evenwicht kunnen verbeteren. Het verbeteren van ons evenwicht kan eigenlijk heel leuk zijn! En in veel gevallen geldt dat wanneer wij aan ons evenwicht werken, we tegelijkertijd ook aan een ander belangrijk deel van ons lichaam werken.

Een onderzoeksteam van het Duitse Centrum voor Neurodegeneratieve Ziekten heeft onlangs een interessant onderzoek uitgevoerd. Dit ging over de effecten van dansen en andere sporten op de balansvaardigheden en plasticiteit van de hippocampus bij gezonde senioren. In andere woorden, ze onderzochten welke invloed lichaamsbeweging heeft op onze grijze celletjes naarmate we ouder worden. Dus werd er een groep van 60-jarigen gevormd die zich voor verschillende activiteiten inschreven, zoals dansen, algemene fitness, Nordic Walking en fietsen. Dit deden zij gedurende een periode van 18 maanden.

Na deze periode, werden er MRI-scans van de deelnemers gemaakt, en zo ontdekten ze dat de hippocampus (het deel van de hersenen verantwoordelijk voor ons geheugen en ons evenwicht) gegroeid was. Vooral bij diegenen die danslessen hadden gevolgd!

“Dansen lijkt zeer veelbelovend voor zowel het verbeteren van het evenwicht als voor de hersenstructuur bij ouderen” Rehfeld e.a.

Dus als u op zoek bent naar activiteiten voor ouderen waarbij het evenwicht wordt getraind, zijn danslessen niet alleen ontzettend leuk maar ook nog een goede manier om nieuwe sociale contacten op te doen.

een koppel staat klaar om te gaan dansen en zo aan hun evenwicht te werken

Hoe stabiele enkels en goede beweeglijkheid van de nek uw balans kunnen verbeteren

Zoals wij hebben kunnen lezen, weten wij dat ons evenwicht afhankelijk is van acties tussen onze hersenen en andere lichaamsonderdelen zoals onze ogen en benen. Het hebben van een sterke “kern” en dus een stabiel evenwicht zijn echter onmisbaar. Dansen is dus goed voor ons lichaam en voor onze hersenen, maar wat zijn andere oefeningen die wij kunnen doen om ons algeheel evenwicht te verbeteren?

Om vallen te voorkomen, is het hebben van stabiele en sterke enkels essentieel. U werkt al aan uw enkels door simpelweg op één voet te staan. Ga op één been staan en wissel van been om de 30 seconden, u kunt dit tot maximaal 1 minuut per been doen. Maak het interessanter en doe deze oefening samen met een partner, elke keer als u van been verandert gooit u een bal over. U kunt deze oefeningen eenvoudig en gemakkelijk uitvoeren en ze passen gemakkelijk in de routine van een normale dag.

Goed onze nek kunnen bewegen lijkt iets onbelangrijks en vanzelfsprekends, maar wanneer we hier even over nadenken is het eigenlijk heel logisch. Wanneer wij onze nek niet soepel kunt bewegen, kunnen we ook niet echt zien waar we onze voeten neerzetten bij het lopen. En dus vergroten wij zo de kans op vallen. Er zijn verschillende eenvoudige oefeningen die wij zelf kunnen doen die onze nek soepeler maken. Plaats uw kin rustig op uw borst en breng uw hooft rustig weer naar achter zover als u kunt. Herhaal deze oefening ongeveer 10 keer, daarna doet u hetzelfde, maar deze keer houdt u uw hoofd op normale hoogte en kijkt u van links naar rechts. Uiteraard gaat dit gepaard met rustige bewegingen. Het spreekt voor zich dat u altijd een professional moet raadplegen als u hier meer over wilt weten.

Pilates-ballen voor oefeningen

 

Tips om van uw evenwichtsproblemen af te komen:

Pilates is ook zeer effectief voor het verbeteren van uw kern en daarmee uw evenwicht! Pilates werkt specifiek aan uw kern en zal alle evenwichtsspieren aan het werk zetten en zo uw kern versterken. Er is geen betere activiteit dan Pilates om aan uw evenwicht te werken, en het is ook nog eens ontzettend leuk om te doen. Het kan de moeite waard zijn om op zoek te gaan naar plaatsen waar u lessen in de buurt kunt volgen. Vaak zijn er, naast de sportschool, ook Pilateslessen te volgen in buurthuizen.

In Nederland worden over het hele land “In Balans” trainingen gegeven. Zoals u bijvoorbeeld op onderstaand filmpje kunt bekijken:

Checklist om uw evenwicht te verbeteren

Wij hebben hieronder een checklist gemaakt van alle punten die in dit artikel besproken zijn, die u wellicht kunnen helpen bij het verbeteren van uw evenwicht. Denk eraan, het is niet slechts een kwestie van onhandig zijn!

  • In veel gevallen wanneer wij aan ons evenwicht werken, werken wij ook aan een ander belangrijk deel van ons lichaam zoals onze hersenen
  • Dansen is geweldig voor onze hersenen en ons evenwicht! Het is ook leuk om te doen en om nieuwe contacten te maken
  • Stabiele en sterke enkels zijn essentieel
  • Makkelijke oefeningen zoals op één voet staan
  • Oefeningen met een partner, afwisselend op één voet staan
  • Eenvoudig en gemakkelijk uit te voeren oefeningen die u in uw dagelijks leven kunt integreren
  • Pilates is ook zeer effectief voor het verbeteren van uw kern en daarmee uw balans
  • Nekflexibiliteit kunt u via verschillende eenvoudige oefeningen zelf vergroten
  • “In Balans” bijeenkomsten bestaan en worden door het hele land gegeven

Voorkomen is nog altijd beter dan genezen!

ballerina demonstreert perfect evenwicht

Credit: Foto door Sarah Cervantes via Unsplash

Tot slot kunnen we zeggen dat het verlies aan evenwicht niet zo gemakkelijk te constateren is, maar we weten dat ons evenwicht op 35-jarige leeftijd begint af te nemen. We merken echter pas de “gevaren” als we de 60 gepasseerd zijn. We kunnen een beetje stunteliger worden of we moeten ons vaker vasthouden aan iets voor stabiliteit. Dit zijn indicaties dat we aan ons evenwicht moeten werken. Heel vaak beginnen mensen pas aandacht te besteden als ze al minstens één keer gevallen zijn, maar we moeten juist proberen om de evenwichtsproblemen in de kiem te smoren door te voorkomen dat we vallen door onze kern zo goed mogelijk te versterken.

U vindt de volgende artikelen misschien ook interessant:
9 tips voor valpreventie bij senioren
Voorkom vallen met het juiste schoeisel
Valpreventie bij senioren: voorkom botbreuken en ander letsel